مس دلان، مسکینِ ایوان طلا، من هم یکی
در جست و جوی یار
زیارت، پیش از آنکه با عقل کوته بین آدمی سنجیده شود، حکایت دل را بازگو می کند. زائر اگر بداند و بشناسد که را زیارت می کند، دیگر نمی پرسد: کجاست. پس به راه می افتد و همچون حضرت خضر علیه السلام به دنبال آب حیات و چون موسی علیه السلام در پی عبدصالح روان می گردد. تا برسد، بیابد، بهره گیرد و کامیاب شود. آنچه زائر را به پیمودن راه ها و تحمل رنج سفر وا می دارد، کشش درونی و علاقه قلبی اوست.
زیارت، عشق به اهل بیت علیهم السلام
زیارت، نمودی از احساس شوقِ درونی انسان است. چگونه می شود دوستدار پیامبر، اهل بیت و نیکان بود و شوق دیدارشان یا زیارت مزارشان یا دیدن ردّ پا و نشان از کویشان نداشت؟ زیارت، زبان علاقه و وابستگی حقیقی، و نوعی رابطه عاطفی و پیوند قلبی است. زیارت، الهام گرفتن از اسوه ها، تعظیم شعائر و تقدیر از فداکاری ها و پاکی ها و زمینه ساز شناخت و تربیت است. زیارت، طهارت روح، توبه از بدی ها، برگزیدن راهی به سوی پاکی ها و گشودن پنجره ای به سوی نور را به دنبال دارد. زیارت، خود را محک زدن است. آنکه کنار مرقد شهید یا ولی خدا یا پیامبر و امام می ایستد، گویا در برابر آینه ای تمام قد ایستاده که «سیمای حق» و «قامت فضیلت» را نشان می دهد.
فضیلت زیارت امام رضا علیه السلام
رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم فرمود: «به زودی پاره تن من در زمین خراسان دفن می شود. هر غمناک و محزونی که او را زیارت کند، بدون شک خداوند غم و اندوه او را برطرف می سازد و هر گنهکاری که او را زیارت کند، بدون شک خداوند گناهان او را می آمرزد». همچنین خود امام رضا علیه السلام هم فرمود: «هر که مرا با این دوری قبر و غربت زیارت کند، در روز قیامت در سه جا نزد او می آیم تا او را از هول و هراس های وحشتناک رهایی بخشم: هنگامی که نامه های اعمال نیکوکاران در دست راست و نامه های اعمال بدکاران در دست چپ آنان پرواز کند، نزد صراط، و نزد میزان و ترازوی اعمال».
زیارت و درک محضر اولیاء اللّه
خداوند در قرآن می فرماید: «گمان نکنید کسانی که در راه خدا کشته می شوند، مرده اند؛ بلکه زنده اند و نزد پروردگارشان روزی داده خواهند شد». بر این اساس، اهل بیت علیهم السلام که همگی شهیدان و شاهدانِ محضر حق هستند، زنده و جاویدان بوده، در حضور او میهمان اند. ارواح طیبه و مطهر آنان نیز از زیارت، دعا و توسل ما آگاه است و زیارت آنها پس از شهادت، با دیدار آن بزرگواران در زمان حیات ظاهری تفاوت ندارد. امام صادق علیه السلام می فرماید: «هر کس ما را پس از شهادت زیارت کند، گویا در زمان حیاتمان به زیارت ما آمده است».
زیارت و استجابت دعا
زیارت، توجه به اولیای خدا و واسطه قرار دادن آنها برای نزدیکی بیشتر به خداست. حضرت امام هادی علیه السلام که خود دارای مقام والای امامت و ولایت بود، به هنگام بیماری، شخصی را به کربلا فرستاد تا در کنار قبر پاک امام حسین علیه السلام در حق ایشان دعا کند. آن حضرت به کسی که در اجرای این دستور شگفت زده شده بود، فرمود: «رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم از خانه خدا و حجرالاسود برتر بود، ولی گِرد خانه خدا طواف می کرد و به حجر دست می کشید و آن را می بوسید. همانا خدای تعالی را قطعه زمین هایی ممتاز است که دوست دارد در آنها خوانده شود و خواسته کسی را که در آنجا دعا می کند، استجابت می نماید». حرم امام رضا علیه السلام هم از این دست زمین هاست.
زیارت و فضیلت ها
زیارت، با ذکر و یاد فضیلت ها و مصیبت های وارد شده بر اهل بیت علیهم السلام همراه است. چنان که خداوند در قرآن کریم، از گرفتاری ها و مشکلات پیامبران و یارانش یاد می فرماید، در زیارت ها نیز جملاتی درباره مظلومیت اهل بیت علیهم السلام آمده که زائر با خواندن زیارت نامه و توجه به جمله های آن، بیشتر با حقانیت و مظلومیت معصومان علیهم السلام آشنا می شود و پیوند روحی ژرف تری با آنان برقرار می کند، برای مثال در زیارت نامه امام رضا علیه السلام می خوانیم: «سلام بر تو ای جانشین نیکوکار و باتقوا، گواهی می دهم که تو آن چنان خدا را خالصانه عبادت کردی تا یقین و درجه شهادت به تو رسید». نیز در جای دیگر می خوانیم: «خدایا! لعنت کن قاتلان اهل بیت پیامبر را و لعنت کن دشمنان خاندان محمد را، و عذاب آنها را به بدترین درجه عذاب و خفت و خواری در بالاترین درجه برسان».
زیارت و تبرک جستن به حرم
همان گونه که بوسیدن جلد قرآن کریم نشان دهنده احترام به صاحب این کتاب مقدس و فرمان های اوست، بوسیدن در و دیوار و ضریح حرم پاک معصومان هم، نشانه احترام کردن و محبت داشتن به آن بزرگواران به شمار می آید. در قرآن کریم آمده است: «حضرت یعقوب، پیراهن یوسف را به چشم نابینای خود کشید و دیدگانش شفا یافت.» این پیراهن هم در ظاهر از پارچه ای شبیه دیگر پیراهن ها بود، ولی مدتی به دلیل قرار گرفتن کنار بدن حضرت یوسف علیه السلام ، شفابخش شد. همچنین هنگامی که حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم پس از مراسم حج سر خود را می تراشید، اصحاب موی سر آن حضرت را برای تبرک می بردند. اگر عاشقان اهل بیت، آستان بوس اولیای دین اند، اگر تبرک می جویند و اگر به آستان امامان معصوم متوسل می شوند، همه و همه از عشق و محبت به بندگان خالص خدا سرچشمه می گیرد و راهی برای نزدیکی به ذات مقدس پروردگار است.
زیارت و توسل به امام رضا علیه السلام
بزرگی و قدرت، فقط از آنِ خداست، ولی خداوند برخی از بندگان شایسته اش را جلوه گاه بخشندگی خویش می سازد. از این رو برای نشان دادن جایگاه والای آنان، به بندگان دستور می دهد اگر می خواهند به خدا برسند، در این راه حرکت کنند و اگر از خدای بی نیاز کمک می خواهند، خدا را به حرمت و قداست آن بزرگواران سوگند داده، آنان را «وسیله» قرار دهند؛ چنان که در قرآن شریفش می فرماید: «ای اهل ایمان! از خدا بترسید و به خدا توسل جویید».
امام رضا علیه السلام نیز واسطه فیض میان مولا و بندگان است. آن گاه که عنایت آن امام مهربان، رحمت الهی را شامل حال زائر می سازد و او را بر سفره کرم خویش مهمان می کند، دل هر عاشقی را به وجد می آورد و او را به سوی حرم باصفایش می کشاند.
آداب زیارت امام رضا علیه السلام
در قرآن کریم به رعایت ادب حضور در پیشگاه پیشوایان مذهبی چنین تصریح شده است: «ای اهل ایمان! صدایتان را بالاتر از صدای پیغمبر بلند نکنید». بنابراین، زیبنده است زائر کوی امام رضا علیه السلام نیز با توجه به حضورش در مقابل معصوم، آداب زیارت را که در ذیل آمده رعایت کند: معرفت به ولایت؛ رعایت تقوا؛ یاری همراهان؛ داشتن وضو و غسل زیارت؛ پوشیدن لباس پاکیزه؛ باوقار و آرامی گام برداشتن و ذکر و تسبیح خداوند گفتن؛ گرفتن اذن دخول هنگام ورود؛ خواندن زیارت نامه؛ خواندن دو رکعت نماز زیارت؛ رعایت حقوق و احترام دیگران؛ مقدّم داشتن اولیای خدا بر خود؛ بهره گیری معنوی و وداع به امید زیارت دوباره.
امام خمینی و زیارت امام رضا علیه السلام
حضرت امام خمینی رحمه الله ارادت خاصی به امامان معصوم و از جمله امام رضا علیه السلام داشتند و پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، چند بار در فرصت های مختلف به زیارت ایشان شتافتند. شهید محراب آیت اللّه صدوقی می گوید: «ما مسافرت هایی با امام به مشهد مقدس برای انجام زیارت کرده ایم. ایشان در آن مسافرت ها، اخلاق پدرانه ای با ما داشتند». حضرت امام با ارادت قلبی به اهل بیت علیهم السلام همواره به آن بزرگواران متوسل می شد و در مواقع حساس، از آنان کسب تکلیف می کرد. از جمله یکی از رابطان ایشان درباره پیام امام در مورد لایحه ضد اسلامی انجمن های ایالتی و ولایتی برای رساندن به شهرهای استان خراسان می گوید: هنگامی که برای آخرین بار به حضور ایشان برای دریافت آخرین پیغام ها و سفارش ها رسیدم، حضرت امام به من فرمودند: «شما مستقیما قبل از هر کاری در مشهد به محضر علی بن موسی الرضا علیه السلام مشرف شوید و از حضرت کمک بخواهید».
زیارت و آگاهی
گنجینه سخنان حضرت رضا علیه السلام ، دریای بیکرانی است که در قطره قطره زلال آب حیاتش، بهره هایی والاتر و باارزش تر از مروارید نمایان می شود؛ به شرط آنکه صدف سخت دل را بشکافیم و دُرّ ناب کلامش را به نهان خانه دل راه دهیم. بسیار نیکوست که زائر، عارف به سخنان آن بزرگوار بوده و همراه با زیارت پذیرای آن سخنان باشد، چرا که به کارگیری رهنمودهای امام رضا علیه السلام در زندگی، همانند زیارت و حضور همیشگی در پیشگاه آن معصوم خواهد بود.
ایوان طلا
از هزاران زائر دردآشنا، من هم یکی
زین همه مسکین سر تا پا گدا، من هم یکی
هر طرف بسته دلی قفل ضریح مِهر تو
مُهر شد با خون دل، این قفل ها، من هم یکی
هر یکی را کاسه ای از بی کسی پیشت فراز
پُر شده از اشک، دست کاسه ها، من هم یکی
پای بوست را ملائک، صف به صف، پَر ریخته
خوش که ریزم در جوارت دست و پا، من هم یکی
کیمیاگرتر ز مهرت هیچ اکسیری مباد
مس دلان، مسکینِ ایوان طلا، من هم یکی
راه دوری پشت سر دارم، فزون تر پیش رو
رهزنانْ بد کین و لطفت رهنما، من هم یکی
هر غبار مرقدت خاکستر پروانه ای است
سوخته، لب دوخته، بی ادعا، من هم یکی
گرچه خوارم، خار هم با گل نشیند گاه گاه
در گلستان محبان رضا، من هم یکی
سید ابوالقاسم حسینی (ژرفا)
پدیدآورنده: زینب خاتون جلال کمالی
منبع:عکس نیوز
زیارت، پیش از آنکه با عقل کوته بین آدمی سنجیده شود، حکایت دل را بازگو می کند. زائر اگر بداند و بشناسد که را زیارت می کند، دیگر نمی پرسد: کجاست. پس به راه می افتد و همچون حضرت خضر علیه السلام به دنبال آب حیات و چون موسی علیه السلام در پی عبدصالح روان می گردد. تا برسد، بیابد، بهره گیرد و کامیاب شود. آنچه زائر را به پیمودن راه ها و تحمل رنج سفر وا می دارد، کشش درونی و علاقه قلبی اوست.
زیارت، عشق به اهل بیت علیهم السلام
زیارت، نمودی از احساس شوقِ درونی انسان است. چگونه می شود دوستدار پیامبر، اهل بیت و نیکان بود و شوق دیدارشان یا زیارت مزارشان یا دیدن ردّ پا و نشان از کویشان نداشت؟ زیارت، زبان علاقه و وابستگی حقیقی، و نوعی رابطه عاطفی و پیوند قلبی است. زیارت، الهام گرفتن از اسوه ها، تعظیم شعائر و تقدیر از فداکاری ها و پاکی ها و زمینه ساز شناخت و تربیت است. زیارت، طهارت روح، توبه از بدی ها، برگزیدن راهی به سوی پاکی ها و گشودن پنجره ای به سوی نور را به دنبال دارد. زیارت، خود را محک زدن است. آنکه کنار مرقد شهید یا ولی خدا یا پیامبر و امام می ایستد، گویا در برابر آینه ای تمام قد ایستاده که «سیمای حق» و «قامت فضیلت» را نشان می دهد.
فضیلت زیارت امام رضا علیه السلام
رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم فرمود: «به زودی پاره تن من در زمین خراسان دفن می شود. هر غمناک و محزونی که او را زیارت کند، بدون شک خداوند غم و اندوه او را برطرف می سازد و هر گنهکاری که او را زیارت کند، بدون شک خداوند گناهان او را می آمرزد». همچنین خود امام رضا علیه السلام هم فرمود: «هر که مرا با این دوری قبر و غربت زیارت کند، در روز قیامت در سه جا نزد او می آیم تا او را از هول و هراس های وحشتناک رهایی بخشم: هنگامی که نامه های اعمال نیکوکاران در دست راست و نامه های اعمال بدکاران در دست چپ آنان پرواز کند، نزد صراط، و نزد میزان و ترازوی اعمال».
زیارت و درک محضر اولیاء اللّه
خداوند در قرآن می فرماید: «گمان نکنید کسانی که در راه خدا کشته می شوند، مرده اند؛ بلکه زنده اند و نزد پروردگارشان روزی داده خواهند شد». بر این اساس، اهل بیت علیهم السلام که همگی شهیدان و شاهدانِ محضر حق هستند، زنده و جاویدان بوده، در حضور او میهمان اند. ارواح طیبه و مطهر آنان نیز از زیارت، دعا و توسل ما آگاه است و زیارت آنها پس از شهادت، با دیدار آن بزرگواران در زمان حیات ظاهری تفاوت ندارد. امام صادق علیه السلام می فرماید: «هر کس ما را پس از شهادت زیارت کند، گویا در زمان حیاتمان به زیارت ما آمده است».
زیارت و استجابت دعا
زیارت، توجه به اولیای خدا و واسطه قرار دادن آنها برای نزدیکی بیشتر به خداست. حضرت امام هادی علیه السلام که خود دارای مقام والای امامت و ولایت بود، به هنگام بیماری، شخصی را به کربلا فرستاد تا در کنار قبر پاک امام حسین علیه السلام در حق ایشان دعا کند. آن حضرت به کسی که در اجرای این دستور شگفت زده شده بود، فرمود: «رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم از خانه خدا و حجرالاسود برتر بود، ولی گِرد خانه خدا طواف می کرد و به حجر دست می کشید و آن را می بوسید. همانا خدای تعالی را قطعه زمین هایی ممتاز است که دوست دارد در آنها خوانده شود و خواسته کسی را که در آنجا دعا می کند، استجابت می نماید». حرم امام رضا علیه السلام هم از این دست زمین هاست.
زیارت و فضیلت ها
زیارت، با ذکر و یاد فضیلت ها و مصیبت های وارد شده بر اهل بیت علیهم السلام همراه است. چنان که خداوند در قرآن کریم، از گرفتاری ها و مشکلات پیامبران و یارانش یاد می فرماید، در زیارت ها نیز جملاتی درباره مظلومیت اهل بیت علیهم السلام آمده که زائر با خواندن زیارت نامه و توجه به جمله های آن، بیشتر با حقانیت و مظلومیت معصومان علیهم السلام آشنا می شود و پیوند روحی ژرف تری با آنان برقرار می کند، برای مثال در زیارت نامه امام رضا علیه السلام می خوانیم: «سلام بر تو ای جانشین نیکوکار و باتقوا، گواهی می دهم که تو آن چنان خدا را خالصانه عبادت کردی تا یقین و درجه شهادت به تو رسید». نیز در جای دیگر می خوانیم: «خدایا! لعنت کن قاتلان اهل بیت پیامبر را و لعنت کن دشمنان خاندان محمد را، و عذاب آنها را به بدترین درجه عذاب و خفت و خواری در بالاترین درجه برسان».
زیارت و تبرک جستن به حرم
همان گونه که بوسیدن جلد قرآن کریم نشان دهنده احترام به صاحب این کتاب مقدس و فرمان های اوست، بوسیدن در و دیوار و ضریح حرم پاک معصومان هم، نشانه احترام کردن و محبت داشتن به آن بزرگواران به شمار می آید. در قرآن کریم آمده است: «حضرت یعقوب، پیراهن یوسف را به چشم نابینای خود کشید و دیدگانش شفا یافت.» این پیراهن هم در ظاهر از پارچه ای شبیه دیگر پیراهن ها بود، ولی مدتی به دلیل قرار گرفتن کنار بدن حضرت یوسف علیه السلام ، شفابخش شد. همچنین هنگامی که حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم پس از مراسم حج سر خود را می تراشید، اصحاب موی سر آن حضرت را برای تبرک می بردند. اگر عاشقان اهل بیت، آستان بوس اولیای دین اند، اگر تبرک می جویند و اگر به آستان امامان معصوم متوسل می شوند، همه و همه از عشق و محبت به بندگان خالص خدا سرچشمه می گیرد و راهی برای نزدیکی به ذات مقدس پروردگار است.
زیارت و توسل به امام رضا علیه السلام
بزرگی و قدرت، فقط از آنِ خداست، ولی خداوند برخی از بندگان شایسته اش را جلوه گاه بخشندگی خویش می سازد. از این رو برای نشان دادن جایگاه والای آنان، به بندگان دستور می دهد اگر می خواهند به خدا برسند، در این راه حرکت کنند و اگر از خدای بی نیاز کمک می خواهند، خدا را به حرمت و قداست آن بزرگواران سوگند داده، آنان را «وسیله» قرار دهند؛ چنان که در قرآن شریفش می فرماید: «ای اهل ایمان! از خدا بترسید و به خدا توسل جویید».
امام رضا علیه السلام نیز واسطه فیض میان مولا و بندگان است. آن گاه که عنایت آن امام مهربان، رحمت الهی را شامل حال زائر می سازد و او را بر سفره کرم خویش مهمان می کند، دل هر عاشقی را به وجد می آورد و او را به سوی حرم باصفایش می کشاند.
آداب زیارت امام رضا علیه السلام
در قرآن کریم به رعایت ادب حضور در پیشگاه پیشوایان مذهبی چنین تصریح شده است: «ای اهل ایمان! صدایتان را بالاتر از صدای پیغمبر بلند نکنید». بنابراین، زیبنده است زائر کوی امام رضا علیه السلام نیز با توجه به حضورش در مقابل معصوم، آداب زیارت را که در ذیل آمده رعایت کند: معرفت به ولایت؛ رعایت تقوا؛ یاری همراهان؛ داشتن وضو و غسل زیارت؛ پوشیدن لباس پاکیزه؛ باوقار و آرامی گام برداشتن و ذکر و تسبیح خداوند گفتن؛ گرفتن اذن دخول هنگام ورود؛ خواندن زیارت نامه؛ خواندن دو رکعت نماز زیارت؛ رعایت حقوق و احترام دیگران؛ مقدّم داشتن اولیای خدا بر خود؛ بهره گیری معنوی و وداع به امید زیارت دوباره.
امام خمینی و زیارت امام رضا علیه السلام
حضرت امام خمینی رحمه الله ارادت خاصی به امامان معصوم و از جمله امام رضا علیه السلام داشتند و پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، چند بار در فرصت های مختلف به زیارت ایشان شتافتند. شهید محراب آیت اللّه صدوقی می گوید: «ما مسافرت هایی با امام به مشهد مقدس برای انجام زیارت کرده ایم. ایشان در آن مسافرت ها، اخلاق پدرانه ای با ما داشتند». حضرت امام با ارادت قلبی به اهل بیت علیهم السلام همواره به آن بزرگواران متوسل می شد و در مواقع حساس، از آنان کسب تکلیف می کرد. از جمله یکی از رابطان ایشان درباره پیام امام در مورد لایحه ضد اسلامی انجمن های ایالتی و ولایتی برای رساندن به شهرهای استان خراسان می گوید: هنگامی که برای آخرین بار به حضور ایشان برای دریافت آخرین پیغام ها و سفارش ها رسیدم، حضرت امام به من فرمودند: «شما مستقیما قبل از هر کاری در مشهد به محضر علی بن موسی الرضا علیه السلام مشرف شوید و از حضرت کمک بخواهید».
زیارت و آگاهی
گنجینه سخنان حضرت رضا علیه السلام ، دریای بیکرانی است که در قطره قطره زلال آب حیاتش، بهره هایی والاتر و باارزش تر از مروارید نمایان می شود؛ به شرط آنکه صدف سخت دل را بشکافیم و دُرّ ناب کلامش را به نهان خانه دل راه دهیم. بسیار نیکوست که زائر، عارف به سخنان آن بزرگوار بوده و همراه با زیارت پذیرای آن سخنان باشد، چرا که به کارگیری رهنمودهای امام رضا علیه السلام در زندگی، همانند زیارت و حضور همیشگی در پیشگاه آن معصوم خواهد بود.
ایوان طلا
از هزاران زائر دردآشنا، من هم یکی
زین همه مسکین سر تا پا گدا، من هم یکی
هر طرف بسته دلی قفل ضریح مِهر تو
مُهر شد با خون دل، این قفل ها، من هم یکی
هر یکی را کاسه ای از بی کسی پیشت فراز
پُر شده از اشک، دست کاسه ها، من هم یکی
پای بوست را ملائک، صف به صف، پَر ریخته
خوش که ریزم در جوارت دست و پا، من هم یکی
کیمیاگرتر ز مهرت هیچ اکسیری مباد
مس دلان، مسکینِ ایوان طلا، من هم یکی
راه دوری پشت سر دارم، فزون تر پیش رو
رهزنانْ بد کین و لطفت رهنما، من هم یکی
هر غبار مرقدت خاکستر پروانه ای است
سوخته، لب دوخته، بی ادعا، من هم یکی
گرچه خوارم، خار هم با گل نشیند گاه گاه
در گلستان محبان رضا، من هم یکی
سید ابوالقاسم حسینی (ژرفا)
پدیدآورنده: زینب خاتون جلال کمالی
منبع:عکس نیوز
+ نوشته شده در سه شنبه ۸ شهریور ۱۳۹۰ ساعت 6:47 توسط بخشي
|